ThaiRainbowArchive: About the Project



THAI RAINBOW ARCHIVE[1]
โครงการ จัดเก็บเอกสารของกลุ่มคนหลากหลายทางเพศในประเทศไทย[2]

A digitised collection of
Thai gay, lesbian and transgender publications
การแปลงเอกสารสิ่งพิมพ์ของเกย์ เลสเบี้ยน และคนข้ามเพศเป็นดิจิตอล
สาระสังเขปของโครงการ

    มรดกที่เป็นบันทึกสะท้อนถึงความหลากหลายของภาษา ผู้คน และวัฒนธรรม บันทึกจึงเป็นดั่งกระจกที่สะท้อนโลกและความทรงจำเดี่ยวกับโลก แต่ความทรงจำนี้เปราะบาง ทุกๆวัน สิ่งที่เป็นความทรงจำนี้ได้หายไปตลอดกาล
(องค์การยูเนสโก)

ประวัติศาสตร์ของเอกสารสิ่งพิมพ์ของเกย์ เลสเบี้ยน และคนข้ามเพศในประเทศไทย ไม่มีห้องสมุดหรือศูนย์ข้อมูลใดๆที่จะเก็บรักษาไม่ว่าจะเป็นในประเทศหรือต่างประเทศ ดังนั้นจึงยังไม่มีที่ใดในโลกที่จัดเก็บเอกสารของกลุ่มเกย์ เลสเบี้ยนและคนข้ามเพศในประเทศไทย เอกสารที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์เหล่านี้ยังไม่ได้เผยแพร่ให้กับชุมชนของนักวิจัยต่างชาติที่กำลังเติบโตในการสืบหาประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมของกลุ่มเกย์ เลสเบี้ยนและคนข้ามเพศในสังคมไทย นอกจากนั้น ในช่วงต้นทศวรรษ 2000 นโยบายของรัฐบาลไทยมุ่งที่จะทำลายสิ่งพิมพ์เหล่านี้อีกด้วย เช่นเดียวกับการทำลายชุมชนของคนเหล่านี้ซึ่งเป็นผู้ผลิตสิ่งพิมพ์ ถือเป็นการเบียดขับทางสังคมและตีตราทางวัฒนธรรมให้กับคนเหล่านี้ วัตถุประสงค์ของโครงการนี้จึงต้องการสร้างความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยแห่งชาติออสเตรเลีย หอสมุดแห่งชาติออสเตรเลีย และองค์กรเกย์-เลสเบี้ยนในประเทศไทยเพื่อนำนิตยสารและจดหมายข่าวที่ผลิตโดยกลุ่มคนเหล่านี้ในช่วงสามทศวรรษซึ่งมีความสำคัญทางวิชาการมาแปลงเป็นดิจิตอล โครงการนี้ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากแหล่งทุน Endangered Archives Programme and Arcadia ของหอสมุดแห่งชาติอังกฤษในระยะเวลา 2 ปี (พ.ศ.2552-2553) และนิตยสารที่แปลงเป็นดิจิตอลแล้วจะเริ่มเผยแพร่ทางเว็บไซต์ของโครงการนี้ในช่วงกลางปี พ.ศ.2552


Project Summary

    Documentary heritage reflects the diversity of languages, peoples and cultures. It is the mirror of the world and its memory. But this memory is fragile. Every day, irreplaceable parts of this memory disappear forever.
    (UNESCO Memory of the World Programme)

Thailand's extensive history of vernacular gay, lesbian, and transgender (GLT) publishing has not been collected by any research library or archive, whether in Thailand or internationally. There is currently no public archive of Thai GLT vernacular materials anywhere in the world. These historically important resources are not available to the rapidly growing international community of researchers investigating Thai GLT histories and cultures. Moreover, earlier this decade, Thai government policies saw the destruction of many of these publications, which, like the communities that produced them, are socially marginalized and culturally stigmatised. The aim of the Thai Rainbow Archive Project is to draw on established collaborations between the Australian National University, the National Library of Australia, and Thai gay and lesbian community organisations to digitise some of the academically most important Thai gay, lesbian, and transgender magazines and newsletters produced in the last three decades of the twentieth century. This project is being funded by a two-year (2009–2010) grant from the British Library's Endangered Archives Programme and Arcadia, and digitised files of the Thai magazines will be progressively made available on this website from mid-2009.


ความเป็นมาของโครงการ

ความสำคัญของสิ่งพิมพ์ของเกย์ เลสเลี้ยนและคนข้ามเพศในระดับนานาชาติ

เลสเบี้ยนและคนข้ามเพศในเมืองสำคัญๆของโลกเป็นปรากฎการณ์ที่สำคัญทางสังคม กรุงเทพมหานครเป็นเมืองที่เป็นที่อยู่ของคนกลุ่มนี้ที่เก่าแก่และมีขนาดใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งในเอเชีย พร้อมกับการขยายตัวของการวิจัยไทย อังกฤษ และฝรั่งเศสซึ่งศึกษาลักษณะเฉพาะและความสำคัญของชุมชนของคนกลุ่มนี้เพื่อความเข้าใจเกี่ยวกับความหลากหลายทางเพศของมนุษย์ในแต่ละวัฒนธรรม ในการศึกษาประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมของเกย์ เลสเบี้ยนและคนข้ามเพศเป็นการศึกษาวิจัยแขนงหนึ่งท่ามกลางการขยายตัวอย่างรวดเร็วของการวิจัยทางสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ ในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา การศึกษาเกี่ยวกับเกย์ เลสเบี้ยน และคนข้ามเพศในเอเชียถูกละเลยหรือไม่ก็เป็นเรื่องต้องห้าม อย่างไรก็ตาม ในเดือนกรกฎาคมปี พ.ศ. 2548 มีการประชุมเกี่ยวกับเควียร์(Queer)* เอเชียที่กรุงเทพฯ มีการเสนอบทความถึง 160 เรื่อง สะท้อนให้เห็นว่าการศึกษาในเรื่องเหล่านี้กำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว ผลที่เกิดจากการประชุมครั้งนี้คือสำนักพิมพ์แห่งมหาวิทยาลัยฮ่องกงริเริ่มที่จะพิมพ์หนังสือเกี่ยวกับเควียร์เอเชีย โดยมีบรรณาธิการ 4คน คือ ปีเตอร์ แจ็คสัน, คริส เบอร์รี, เฮเลน หลึ่ง และจอห์น เออร์นี การเกิดขึ้นของการศึกษาเกย์ เลสเบี้ยนและคนข้ามเพศในประเทศไทยเห็นได้จากมีบทความหลายเรื่องถูกนำเสนอในการประชุมเพศวิถีศึกษาครั้งที่ 1 (ณ โรงแรมรัตนโกสินทร์ วันที่ 7-8 มกราคม 2551) และบทความภาษาอังกฤษนำเสนอในการประชุมไทยศึกษาครั้งที่ 10 (ณ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ วันที่ 9-11 มกราคม 2551) อย่างไรก็ตาม ห้องสมุด(ทั้งในและต่างประเทศ) ยังไม่ได้สนใจประเด็นเหล่านี้เหมือนกับการขยายตัวของการวิจัยที่เป็นไปอย่างรวดเร็ว และด้วยเหตุผลหลายประการ ห้องสมุดต่างๆยังไม่มีการเก็บเอกสารสิ่งพิมพ์ของกลุ่มเกย์ เลสเบี้ยน และคนข้ามเพศในสังคมไทย

ตั้งแต่ทศวรรษ 1970 ชุมชนเกย์ เลสเบี้ยนและคนข้ามเพศในประเทศไทยได้ผลิตสิ่งพิมพ์ไว้จำนวนมาก ไม่ว่าจะเป็นนิตยสาร สิ่งพิมพ์ตามวาระและจดหมายข่าวขององค์กรเกย์-เลสเบี้ยน สิ่งพิมพ์เหล่านี้มีจำนวนมากหลายพันชิ้น เป็นบันทึกเรื่องราวทางประวัติศาสตร์เกี่ยวกับวัฒนธรรมของคนรักเพศเดียวกันและคนข้ามเพศที่อยู่นอกสังคมตะวันตกที่สำคัญมากที่สุดอย่างหนึ่งในโลก และถือเป็นขุมทรัพย์ทางการวิจัยที่ยังไม่ได้มีการนำไปศึกษา ในเอเชีย ประเทศไทยเป็นประเทศที่มีการผลิตสิ่งพิมพ์เกี่ยวกับเกย์ เลสเบี้ยนและคนข้ามเพศมากเป็นอันดับสองรองจากญี่ปุ่น นิตยสารของคนกลุ่มนี้จึงเป็นแหล่งข้อมูลทางวิชาการที่มีความสำคัญในระดับนานาชาติ

แม้ว่าจะมีสิ่งพิมพ์ของคนกลุ่มนี้จำนวนมาก เช่นเดียวกับการสร้างชุมชนของเกย์ เลสเบี้ยนและคนข้ามเพศที่เข้มแข็ง แต่นิตยสารของคนกลุ่มนี้ถูกปิดกั้นทางสังคมและถูกตีตราทางวัฒนธรรม เนื่องจากสังคมรังเกียจและความอ่อนไหวทางวัฒนธรรม สิ่งพิมพ์ของคนกลุ่มนี้จึงมักจะมีอายุไม่ยืนยาวและกลับเป็น “สื่อใต้ดิน” ที่รับรู้กันเฉพาะสมาชิกของเกย์ เลสเบี้ยนและคนข้ามเพศเท่านั้น สิ่งพิมพ์เหล่านี้จะไม่ค่อยเผยแพร่ในร้านหนังสือตามท้องตลาดหรือในร้านหนังสือใหญ่ๆ ด้วยเหตุนี้ ทำให้ไม่มีการเก็บรวบรวมเอกสารของคนกลุ่มนี้ในที่ใดๆในโลก และการวิจัยในประเด็นเหล่านี้ก็ถูกขัดขวางโดยความขาดแคลนหน่วยงานที่จะมาสนใจในเรื่องเหล่านี้


Background to the Project

The International Significance of Thai Gay, Lesbian, and Transgender Publications

The emergence of open gay, lesbian, and transgender (GLT) cultures in major world cities is a sociologically significant phenomenon. The Thai capital Bangkok is home to some of Asia's oldest and largest GLT communities, with a growing body of research in Thai, English, and French documenting the distinctiveness and importance of these communities for cross-cultural understandings of human sexual and gender diversity. Indeed, studies of Asian gay, lesbian, and transgender cultures and histories are amongst the most rapidly expanding fields of social science and humanities research. Only a decade ago, Asian GLT studies was a neglected if not taboo field. However, the 160 papers presented at the 1st International Conference of Asian Queer Studies in Bangkok in July 2005 (see conference report) demonstrated the rapid maturing of this new field. A significant outcome of this conference was the decision by Hong Kong University Press in 2007 to initiate a new 'Queer Asia' monograph series jointly edited by Peter Jackson, Chris Berry, Helen Leung and John Erni. The rise of this field in Thailand was shown by the significant numbers of GLT-themed papers presented (in Thai) at Thailand's 1st Annual Sexuality Studies Conference (Royal Hotel, Bangkok, 7-8 January 2008) and (in English) at the 10th International Conference of Thai Studies (Thammasat University, 9–11 January 2008). However, research libraries (both in Thailand and internationally) have not kept up with this rapid academic development, and for a variety of reasons have not collected the publications of Thai GLT communities.

Since the 1970s, Thailand's GLT communities have produced large numbers of Thai language publications including multi-issue periodicals and magazines and community organisation newsletters. This large volume of vernacular materials, totalling several thousand items, documents the history of one of the world's most important non-Western homosexual/transgender cultures and is a largely untouched research trove. In Asia, Thailand is second only to Japan in terms of the significant volume and historical depth of vernacular publications on GLT issues. Thailand's GLT magazines are an academic resource of genuine international importance.

While extensive, like the communities they represent, Thai GLT magazines are socially marginalised and culturally stigmatised. Because of homophobia and local cultural sensitivities, Thai GLT publications have often been ephemeral and of an "underground" nature known only to the members of these communities. They have rarely been distributed through mainstream bookstores or magazine outlets. As a result, there is currently no public archive of Thai GLT vernacular materials anywhere in the world, and research in this field is seriously hindered by this institutional deficiency.


ความเร่งด่วนของโครงการนี้

ความไม่คงทนของสิ่งพิมพ์เกี่ยวกับเกย์ เลสเบี้ยนและคนข้ามเพศในประเทศไทย

ในขณะช่วงสิบปีที่ผ่านมามีการผลิตสิ่งพิมพ์ของเกย์ เลสเลี้ยนและคนข้ามเพศ แต่สิ่งพิมพ์ของคนกลุ่มนี้กำลังตกอยู่ในอันตรายของการถูกทำลายและสูญหายในอนาคต เนื่องจากไม่มีห้องสมุดในไทยหรือตะวันตกเก็บสิ่งพิมพ์เหล่านี้ สิ่งพิมพ์ทั้งหลายจึงอยู่ในการครอบครองส่วนตัวของเกย์ เลสเบี้ยนและคนข้ามเพศ ในเดือนมกราคมปี 2550 เครือข่ายเอเชียแปซิฟิกเควียร์และสภาการวิจัยออสเตรเลียได้สนับสนุนงบประมาณให้ปีเตอร์ แจ็คสันจัดตั้งศูนย์ข้อมูลความหลากหลายทางเพศแห่งประเทศไทยในกรุงเทพฯเพื่อที่จะสร้างกลุ่มเครือข่ายองค์กรของเกย์ เลสเบี้ยนและคนข้ามเพศสำหรับการเก็บรวบรวมและแสวงหาสิ่งพิมพ์จากผู้ที่สะสมไว้ และเพื่อเก็บรักษาสิ่งพิมพ์เหล่านี้ของไทยซึ่งกำลังจะสูญหายไปอย่างรวดเร็ว


The Urgency of This Project

The Vulnerability of Thai Gay, Lesbian, and Transgender Publications


While only produced in recent decades, Thai GLT publications are in danger of being destroyed and disappearing completely in the next few years. Since no Thai or Western library or archive has collected these materials, the only remaining copies are in the hands of private collectors. In January 2007, with supporting funds from the AsiaPacifiQueer Network (http://apq.anu.edu.au) and the Australian Research Council, Peter Jackson established the Thai Queer Resources Centre (TQRC) in Bangkok to draw on the membership networks of Thai GLT community organisations to access these private collectors and undertake an urgent recovery mission to save Thailand's rapidly disappearing GLT publications.


ศูนย์ข้อมูลความหลากหลายทางเพศแห่งประเทศไทย

การเก็บรวบรวมสิ่งพิมพ์ของเกย์ เลสเบี้ยนและคนข้ามเพศในประเทศไทย

วัตถุประสงค์ของศูนย์ข้อมูลความหลากหลายทางเพศ คือการเก็บรวบรวมสิ่งพิมพ์ของเกย์ เลสเบี้ยน และคนข้ามเพศจากผู้ที่สะสมไว้ในประเทศไทยที่เสี่ยงต่อการสูญหายหรือถูกทำลายมา และเก็บรักษาไว้ในที่ที่ปลอดภัยจนกว่าจะได้รับการแปลงเป็นดิจิตอล ก่อนจะส่งมอบให้กับห้องสมุดศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธรที่อยู่ในกรุงเทพฯ กลุ่มองค์กรคนหลากหลายทางเพศที่ร่วมมือในโครงการนี้ประกอบด้วย

สมาชิกของกลุ่มเหล่านี้เห็นพ้องกันว่าเอกสารที่บันทึกเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ของพวกเขาจะสูญหายไปถ้าหากไม่มีการเก็บรักษาเอกสารเหล่านี้ไว้ในที่ที่ปลอดภัยอย่างเร่งด่วน

ศูนย์ข้อมูลความหลากหลายทางเพศแห่งประเทศไทยได้จัดทำเว็บไซต์ภาษาไทยและภาษาอังกฤษ และจัดจ้างเจ้าหน้าที่ทำงานประจำในปี 2550-2551(ภายใต้การสนับสนุนงบประมาณจากเครือข่ายเอเชียแปซิฟิกเควียร์และสภาการวิจัยออสเตรเลีย) และจัดกิจกรรมสาธารณะในกรุงเทพฯเพื่อทำให้โครงการเป็นที่รู้จักในชุมชนเกย์ เลสเบี้ยนและคนข้ามเพศในประเทศไทย กิจกรรมเชิงสาธารณะสำหรับคนกลุ่มนี้จัดขึ้นในปี 2550 และโครงการก็ได้รับกล่าวถึงในสื่อและหนังสือพิมพ์ของไทย ในวันที่ 4 ตุลาคม 2551 ศูนย์ข้อมูลความหลากหลายทางเพศได้จัดการประชุมที่โรงแรมเอเชีย กรุงเทพฯภายใต้หัวข้อสื่อของเกย์และกะเทย โดยได้รับการสนับสนุนจากมูลนิธิไฮน์ริคเบิลล์(เบอร์ลิน) และศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร

Thai Queer Resources Centre

Collecting Endangered Thai GLT Publications


The objective of the TQRC is to obtain copies of endangered gay, lesbian and transgender publications from private collectors in Thailand and keep them in temporary safe storage until they can be digitised before being transferred to a permanent archival home at the Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre Library (www.sac.or.th) in Bangkok. The Thai community groups involved in this collection project are:

Members of these groups agree that documentary records of their communities' histories will be lost without urgent action to collect and safely deposit these important but neglected materials.

The Thai Queer Resources Centre has a bilingual Thai-English website (www.tqrc.org), engaged a full-time project officer in 2007 and 2008 (co-funded by the AsiaPacifiQueer Network and the Australian Research Council), and has organised a number of public activities in Bangkok to publicise the project amongst Thailand's gay, lesbian and transgender communities. A public launch event for the TQRC was held in Bangkok in June 2007, and the project has received sympathetic coverage in the Thai press and media. On 4 October 2008 the TQRC convened a one-day conference at the Asia Hotel in Bangkok on Thai gay press and media, generously supported by the Heinrich Böll Foundation (Berlin) and the Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre.

ปัจจุบัน นิตยสารจำนวนมากได้รับการเก็บรวบรวมไว้ และจะได้รับการดูแลรักษาไว้ในสถานที่ที่ปลอดภัยในกรุงเทพฯเพื่อเตรียมแปลงเป็นดิจิตอล ซึ่งได้เริ่มขึ้นมาในกลางปี 2552

นิตยสารที่ศูนย์ข้อมูลความหลากหลายทางเพศเก็บรวบรวมไว้ยังขาดอยู่หลายฉบับและรายชื่อนิตยสารก็ยังไม่ครบถ้วน เครื่องหมายคำถาม (?) ที่ปรากฏอยู่ในช่องว่างของรายการนิตยสารในเว็บไซต์นี้ หมายถึงฉบับที่ยังขาดไปซึ่งศูนย์ข้อมูลความหลากหลายทางเพศยังคงตามหาอยู่ และยังรอรับการบริจาค

To date, a considerable number of magazines have been collected, which are being kept in safe storage in Bangkok in preparation for digitisation, which will begin in mid-2009.

The TQRC's collection of magazines nonetheless remains incomplete, with significant gaps in the collection. A question mark (?) against a magazine issue in the catalogue section of this website indicates a missing issue that the TQRC is still seeking. Further donations are still needed.

การบริจาคนิตยสารหรือสิ่งพิมพ์เกย์ เลสเบี้ยน และคนข้ามเพศให้กับศูนย์ข้อมูลความหลากหลายทางเพศ กรุณาติดต่อคุณปรัตถกร นิ่มแสง โทร
+62 0866071069



ผู้สนับสนุนโครงการ

โครงการเก็บรักษาเอกสารที่ตกอยู่ในอันตรายองหอสมุดแห่งชาติอังกฤษ (Endangered Archives Program)

โครงการนี้กำลังแปลงสิ่งพิมพ์ของเกย์ เลสเบี้ยนและคนข้ามเพศเป็นดิจิตอล ซึ่งได้รับงบประมาณเป็นเวลาสองปีจากโครงการเก็บรักษาเอกสารที่ตกอยู่ในอันตรายของหอสมุดแห่งชาติอังกฤษ เป้าหมายของโครงการ คือต้องการเก็บรักษาวัสดุเอกสารจากทั่วโลกซึ่งเสี่ยงต่อการถูกทำลาย ถูกทิ้งขวาง หรือถูกมองข้ามไม่เห็นคุณค่า เรื่องสำคัญที่มีความหมายต่อการเก็บรักษาเอกสารเหล่านี้คือการแปลงเอกสารเป็นดิจิตอลหรือไมโครฟิล์ม และย้ายเอกสารเหล่านี้ไปเก็บรักษาไว้ในสถานที่ที่ปลอดภัยซึ่งอยู่ในประเทศที่เป็นผู้ผลิตเอกสารเหล่านั้น

โปรดคลิ๊กที่นี้เพื่อดูหน้าโครงการจดหมายเหตุ Thai Rainbow Archive ที่อยู่บนเว็บไซต์ British Library Endangered Archive Programme and Arcadia.

To donate a Thai gay, lesbian, or transgender magazine or publication to the TQRC please contact Joe on +62 0866071069



Project Sponsor

The British Library Endangered Archives Programme and Arcadia


This project to digitise Thai GLT publications is being funded by a two-year (2009–2010) grant from the British Library's Endangered Archives Programme, which is generously sponsored by Arcadia. The Programme's aim is to contribute to the preservation of archival material that is in danger of destruction, neglect, or physical deterioration world-wide. The main means by which the Programme achieves this is through the creation of digital or microfilm copies of endangered materials and the relocation of the originals to a safe local archival home. Formerly the Lisbet Rausing Charitable Fund, Arcadia is a grant-making fund established in 2001. Arcadia's key mission is to protect endangered culture and nature. This includes near extinct languages, rare historical archives and museum quality artefacts, and the protection of ecosystems and environments threatened with extinction.

Click here to view the Thai Rainbow Archive Project's page on the British Library Endangered Archive Programme.

Endnotes

[1] 'Rainbow' and 'queer' are recognised collective terms for gay, lesbian, and transgender communities and cultures.

[2] คำว่าสีรุ้ง “Rainbow” และเควียร์ “Queer” มีความหมายถึงชุมชนและวัฒนธรรมของกลุ่มคนที่เป็นเกย์ เลสเบี้ยนและคนข้ามเพศ


Main


The Thai Rainbow Archive Project acknowledges the assistance of the Research School of Pacific and Asian Studies, College of Asia and the Pacific, Australian National University in the hosting of this site. URL: http://ThaiRainbowArchive.anu.edu.au/catalogue.htm
© Copyright: Peter A. Jackson, Australian National University
Page constructed by Carolyn Brewer.
Last modified: 27 April 2012 1412